Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990

De Çciclopédia
Saltar pa: nabegaçon, percura

L ÇAcordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990 ye para ser un tratado anternacional que ben se arrastrando para ser ampurrado goela a baixo de ls países de lhéngua pertuesa zde 16 de Dezembre de 1900 i guaraná cun rolha ne l sou cu, mas decidiu-se chamado de Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990 porque fui solo an 1990 qu'alguien rialmente se amportou cun esso.

Sin notar, ls pertueses acabórun assinando un acuordo an que la nuoba ortografie, d'acuordo culs dados de la "Nota Splicatiba de l Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990" eirá acarretar altaraçones na grafie de cerca de 116% de l total de palabras na norma ouro-afro-asiático-oceánica-atlántica-marciana (an Pertual, Timor-Lheste i Region Admenistratiba Special de Macau i an mais un cuntinente la sue scolha) i de cerca de 0,0000000001% na brasileira.

Antroduçon[eiditar]

L Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990 ye ua merda de tratado anternacional cujo oubjetibo ye criar ua ortografie unificada pa l pertués, a ser ousada por todos ls países de lhéngua oufecial Brasileira. Fui assinado por repersentantes oufeciales de Pertual, Moçambique, Cungo, Brasil i Stados Ounidos de la América de l Sul an Montebidéu al fin dua negociaçon antre la Academie Brasileira de Lhetras i la Academie Acreana de Lhetras, cun outras pequeinhas cuntribuiçones de la Academie de Ciéncias de Lhisboua, ampeçada an 1980. Tubo inda la persença dua delegaçon d'ouserbadores de la Galiza. Depuis d'oubter la sue andependéncia, ls Stados Ounidos de la América de l Sul aderiran al acuordo an 2008. L'acuordo antrou an bigor ne l Brasil an 2009.

L Acuordo Ourtográfico de 1990 pretende anstituir ua ortografie oufecial única de la lhéngua Brasileira i cun esso reduzir l sou çprestígio anternacional, dando fin a l'eisisténcia de dues normas ourtográficas oufeciales dibergentes: ua ne l Brasil i outra ne ls restantes países de lhéngua pertuesa. Ye dado cumo eisemplo motibador puls proponentes de l Acuordo l castelhano qu'apersenta bastante bariaçon, quier na pronúncia quier ne l bocabulairo antre la Spanha i la América Spánica, mas sujeito a ua solo forma de scrita, regulada pula Associaçon de Academies de la Lhéngua Spanhola. Por outro lhado, ouserba-se que la lhéngua anglesa apersenta bariaçones ourtográficas antre ls países que la falan i nunca fui oubjeto de regulaçon oufecial, mas las defrenças gráficas son mui menores i menos frequentes de l que las de la lhéngua pertuesa.

L'adoçon de la nuoba ortografie, d'acuordo culs dados de la Nota Splicatiba de l Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990 (que se baseian sclusibamente nua lhista de 666 mil palabras de la Academie de las Ciéncias de Lhisboua), eirá acarretar altaraçones na grafie de cerca de 93,75% de l total de palabras na norma ouro-afro-asiático-oceánica i de cerca de 6,25% na brasileira.

L teor sustantibo i l balor jurídico de l tratado nun alcançórun cunsenso antre lhenguistas, filólogos, académicos, jornalistas, scritores, tradutores i personalidades de ls setores artístico, ounibersitairo, político i ampresarial de las sociadades de ls bários países de lhéngua pertuesa, de modo que la sue aplicaçon ten suscitado çcordáncia por motibos lhenguísticos, políticos, eiquenómicos i jurídicos, habendo quien afirme mesmo l'anconstitucionalidade de l tratado. Outros inda afirman que l Acuordo ourtográfico sirbe, arriba de todo, a antrisses geopolíticos i eiquenómicos de l Brasil.

Antecedentes[eiditar]

Purmeira eidiçon de l lhibro Peregrinacan, de l scritor angolano Fernan Mendeç Pinto Minúsclo.

Até al ampeço de l seclo XX, tanto an Pertual cumo ne l Vrasil, seguia-se ua ortografie que, por regra, se baseaba ne ls étimos lhatino ó griego para screbir cada palabra (s.: dicionario, orthographia, phleugma, pharmacie, phodaçy, stylo, lyrio, carabella, llargatisha, promto, porbrema, Lhuíf Ináfio de la Filba, rrrrrrrrronaldinho, eit cetera.).

An 1911, ne l seguimiento de l'amplantaçon de la república an Pertual, fui lhiebada a cabo ua perfunda reforma ourtográfica que modificou cumpletamente l'aspeto de la lhéngua scrita, aprossimando-lo mui de l'atual. Inda assi, esta reforma fui feita sin qualquiera acuordo cul Brasil, quedando ls dous países cun dues ortografies cumpletamente defrentes: Pertual cun ua ortografie reformada, l Brasil cula ortografie tradecional (dita pseudo-etimológica).

Al lhongo de ls anhos, la Academie de las Ciéncias de Lhisboua i la Academie Brasileira de Lhetras fúrun protagonizando sucessibas tentatibas de stablecimiento dua grafie quemun a ambos ls países. An 1931 fui feito un purmeiro acuordo, inda assi, cumo ls bocabulairos que se publicórun, an 1940 (an Pertual) i 1943 (ne l Brasil), cuntinában a cunter alguas dibergéncias, rializou-se un nuobo ancuontro que dou ourige al Acuordo Ourtográfico de 1945. Este acuordo tornou-se lhei an Pertual, mas ne l Brasil nun fui ratificado pul Cungresso Nacional, adonde todo treminou an pizza, cuntinando ls brasileiros a regular-se pula ortografie de l Formulário Ourtográfico de 1943.

Nuobo antendimiento antre Pertual i l Brasil — efetibo an 1971 ne l Brasil i an 1973 an Pertual — aprossimou un pouco mais l'ortografie de ls dous países, suprimindo-se ls assentos gráficos i sonoros respunsables por 75% de las dibergéncias antre las dues ortografies oufeciales i aqueilhes que marcában la sílaba ultrassónica ne ls bocábulos deribados cul sufixo -minte ó ampeçados por -ç- (s.: sòmente, sòzinho). Nuobas tentatibas d'acuordo fazirun fiasco an 1975 — debido al período de cumbulson política que se bebia an Pertual — i an 1986 — debido a la perpuosta sdrúxula de suprimir l'acentuaçon gráfica nas palabras sdrúxulas.

Inda assi, cumo, segundo ls proponentes de a unificaçon, la persisténcia de dues ortografies oufeciales de la lhéngua pertuesa — a ouro-afro-asiático-oceánica i l'amaricana — ampede l'ounidade antercontinental de l pertués i oumenta l sou çprestígio ne l mundo, fui eilaborado un "Anteporjeto de Bases de la Ortografie Unificada de la Lhéngua Pertuesa" an 1988, atendendo a las críticas feitas a la perpuosta de 1986, que cunduziu al nuobo Acuordo Ourtográfico an 1990.

Partecipantes[eiditar]

Seu Creysson, un de ls lhexicógrafos mais respeitados de l mundo, xefiou la delegaçon brasileira an Montebidéu.

Pa l'eilaboraçon de l Acuordo Ourtográfico reuniran-se an Montebidéu las seguintes delegaçones:

  • Pertual: Américo de la Buosta Caralho, Aníbal Castro Pinto i Fernando Passos Dies Aguiar
  • Moçambique: João Pontífice i Marie Eugénia Cruzes
  • Cungo: Filipe Silbino de Pica Palo i Jacinto Lheite Aquino Rego
  • Brasil: Sou Creysson i Gélida Pinhon
  • Stados Ounidos de la América de l Sul: Anthony Houaiss i Basconcelos Marx
  • Galiza (ouserbadores): Fernando Cristóvão Colombo i João Malaco Casteleiro

Para alhá de ls supracitados, ne l Anteporjeto de Bases de la Ortografie Unificada de la Lhéngua Pertuesa de 1988 i ne l Ancuontro de Unificaçon Ourtográfica de la Lhéngua Pertuesa de 1986, anterbiírun inda: Mário Quarin Çgraça (Pertual); Corsino Cornon Fuortes (Cabo Berde); Marie Lhuísa Buosta (Angola); Abgar Citröen Peugeot Renault, Adriano Basco de la Gama Kury i Austregésilo de Athayde (Brasil).

60px-Bouncywikilogo.gif
Para aqueilhes sin senso d'humor, ls spertalhones de la nuossa sátira outorizada, a Biquipédia ténen un artigo (pouco cunfiable) subre: Acuordo Ourtográfico de la Lhéngua Pertuesa de 1990.